Nieuwe aanwijzing zeden van kracht per 1 mei 2016← Terug

Ten opzichte van de oude Aanwijzing opsporing en vervolging inzake seksueel misbruik zijn er zeker belangrijke verbeteringen te bespeuren. Zo is de nieuwe Aanwijzing beknopter en geeft deze meer het beleid op hoofdlijnen weer. Ook is van belang dat nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan de vaak complexe context waarin een zaak speelt (bijv. een problematische echtscheiding). Aangegeven wordt dat deze context een onderdeel vormt van de zaak en dat deze moet worden meegewogen.
In onze dagelijkse praktijk is het belang van het beoordelen van de gehele context van de zaak evident. Een groot deel van de verdediging van verdachten die aangeven vals te worden beschuldigd is er immers op gericht uit te zoeken waardoor een mogelijk onwaar of onjuist verhaal is ontstaan.

Een andere belangrijke passage in de Aanwijzing heeft betrekking op de media aandacht die vaak gepaard gaat met zedenzaken en de maatschappelijke onrust die hierdoor ontstaat. Nadrukkelijk wordt aandacht besteed aan het zo veel mogelijk voorkomen van onterechte angst en het beperken van het risico op 'collaborative storytelling'. Een bekend fenomeen waarbij verdenkingen van strafbare feiten toenemen en nieuwe beschuldigingen ontstaan doordat verhalen aan elkaar worden doorverteld of doordat vanuit ongerustheid verkeerde (suggestieve) vragen worden gesteld of conclusies worden getrokken. 

In de nieuwe Aanwijzing is helaas qua terminologie weer gekozen voor de term 'slachtoffer' in plaats van voor de meer neutrale term 'aangever'. In de voorgaande Aanwijzing was de term 'aangever' opgenomen omdat deze volgens de makers van de Aanwijzing meer recht zou doen aan het streven naar objectiviteit in het proces van waarheidsvinding. Deze term zou getuigen van een "meer professionele distantie". In de nieuwe Aanwijzing is de term 'aangever' weer vervangen door 'slachtoffer'. In onderdeel 1.2 van de nieuwe Aanwijzing is dit nader toegelicht. Gekozen is voor aansluiting bij de wettelijke terminologie. Nadrukkelijk wordt daarbij ook vermeld dat bij de bejegening van slachtoffers zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met hun beleving van de gebeurtenis.

Positief is wel dat vervolgens uitgebreid wordt stil gestaan bij het bijzondere karakter van zedendelicten omdat bij zedenzaken het onderzoek zich richt op de vraag of er een strafbaar feit is gepleegd en zo ja, welk feit precies. Dit komt deels doordat niet alles wat als onwenselijk seksueel gedrag wordt ervaren ook daadwerkelijk strafbaar is gesteld. Maar ook, zo wordt in de Aanwijzing nadrukkelijk onderkend, omdat mensen soms ten onrechte aangeven dat er een zedendelict zou zijn gepleegd. Dit kan verschillende oorzaken hebben zoals verkeerde interpretatie van signalen maar ook om iemand moedwillig te beschadigen.

Klik hier voor de nieuwe beleidsregel.